W naszej klinice przyjmujemy pacjentów z różnorodnymi problemami, zarówno estetycznymi, jak i poważnymi wadami szkieletowymi. Jednym z takich schorzeń jest oligodoncja – wrodzony brak co najmniej sześciu zębów stałych. Skuteczne leczenie oligodoncji wymaga kompleksowego podejścia interdyscyplinarnego, aby zapewnić pacjentom najlepsze rezultaty.
Oligodoncja – co to jest?
Oligodoncja to rzadkie schorzenie rozwojowe, charakteryzujące się wrodzonym brakiem sześciu lub więcej zębów stałych. Jeśli brakuje 1-5 zębów, nazywamy to hipodoncją, natomiast brak wszystkich zawiązków zębów mlecznych lub stałych to anodoncja. Brak zawiązków zębowych jest najczęściej spotykanym zaburzeniem rozwojowym uzębienia, z częstotliwością występowania od 0,3% w Izraelu do 17,5% w Laponii.
Przyczyny oligodoncji
Oligodoncja i hipodoncja mogą występować samodzielnie jako wady izolowane lub jako część zespołów wad genetycznych. Najczęściej związane są z dysplazją ektodermalną – rzadką chorobą, która obejmuje również zaburzenia rozwojowe włosów, paznokci i gruczołów potowych. Badania w Norwegii wykazały, że 57% osób z oligodoncją ma również inne zaburzenia rozwojowe.
Objawy i diagnoza oligodoncji
Oprócz braku zębów, oligodoncji często towarzyszą inne anomalie w obrębie układu stomatognatycznego, takie jak zmniejszona żuchwa, szczęka, węższy wyrostek zębodołowy czy mikrodontyczne zęby. Przyczynami tych schorzeń są zwykle mutacje genów, ale mogą to być również choroby wirusowe w czasie ciąży czy czynniki środowiskowe.
Diagnostyka i leczenie oligodoncji
Rozpoznanie oligodoncji opiera się na zdjęciach radiologicznych i badaniu klinicznym. Leczenie wymaga interdyscyplinarnego podejścia, z udziałem ortodonty, protetyka, chirurga, a często także logopedy, fizjoterapeuty i psychologa.
Etapy leczenia:
- Diagnostyka: Szczegółowe badanie warunków zgryzowych, w tym badanie kondylograficzne.
- Planowanie leczenia: Opracowanie planu leczenia ortodontycznego, aby stworzyć warunki do przyszłej odbudowy protetycznej.
- Zabiegi przygotowawcze: Często potrzebna jest augmentacja kości ze względu na trudne warunki anatomiczne.
- Uzupełnienia protetyczne: Najczęściej stosowane są korony na implantach. U pacjentów poniżej 18 roku życia stosuje się rozwiązania tymczasowe, takie jak protezy stałe lub nakładkowe, o ile nie ma wskazań do wcześniejszej implantacji.
- Operacje ortognatyczne: W niektórych przypadkach konieczna jest operacja ortognatyczna. Pacjenci mogą jednak wybrać kamuflaż ortodontyczny i kompensację zębową.
Odpowiednio zaplanowane i przeprowadzone leczenie kompensacyjne pozwala pacjentom z oligodoncją uzyskać satysfakcjonujące, stałe uzębienie, które przywraca prawidłowe funkcje żucia, gryzienia, mowy oraz estetykę.
Podsumowanie
Oligodoncja to poważne schorzenie wymagające kompleksowego leczenia i współpracy specjalistów. Dzięki nowoczesnym metodom diagnostycznym i terapeutycznym możliwe jest skuteczne zarządzanie tym schorzeniem i przywrócenie pacjentom pełnej funkcjonalności oraz estetyki uzębienia.
